Żart i głębsze znaczenie

Można popatrzeć na to przedstawienie na kilka sposobów. Każdy przyniesie satysfakcję. Najpierw więc teatr stricte rozrywkowy, komedia prowokująca widzów do śmiechu, a nie tak typowego dziś na polskich scenach rechotu. „Więzi rodzinne” Dana Gordona to komedia, co się zowie. Komedia cztery znakomicie napisane kobiece role, co aktorki tego przedstawienia wykorzystują w pełni. Mamy więc historię rodzinną, rozegraną pomiędzy przedstawicielkami czterech pokoleń kobiet z jednej, dość ekscentrycznej familii. Babcia (Małgorzata Niemirska), córki (Małgorzata Pieńkowska, Kinga Tabor/ Joanna Jeżewska), wnuczka (Joanna Pokojska/ Marta Wardyńska). Emocje, konflikty, nieporozumienia, zagubienie. Wszystko to w wykonaniu świetnych aktorek zachęca do śmiechu, bo obecny od ćwierćwiecza w teatrze Gordon wie, jak wywoływać śmiech, mnożąc zabawne sytuacje, którym czasem blisko do poetyki absurdu. Można więc bawić się rozkosznie, ciesząc się, ze w rozrywkowym teatrze nareszcie doceniono nasz gust i inteligencję. Wtedy „Więzi rodzinne” staną się teatralną przyjemnością. Wcale nie mamy ich tak wiele.

Można też spojrzeć na to przedstawienie inaczej i wtedy spod żywiołu zabawy wychynie – by tak rzec – głębsze znaczenie. „Więzi rodzinne” staną się opowieścią o tym, jak akceptować najbardziej gorzkie zrządzenia losu, jak przekuć w siłę rodziny nawet najbardziej traumatyczne przeżycia. Wówczas dramat Gordona stanie się prawdziwą i nie bazującą na tanim sentymentalizmie historią na wskroś optymistyczną, ku pokrzepieniu serc.

Są też wreszcie „Więzi rodzinne” opowieścią o sile kobiet. Nie przypadkiem w sztuce Gordona karty rozdają panie, wielokroć naprawiając zło, które swoim egoizmem i małostkowością wyrządzili nieobecni na scenie mężczyźni. I nie przypadkiem spektakl „Więzi rodzinnych” jest przykładem zwycięstwa teatru kobiet – znakomitych aktorek, zbyt rzadko oglądanych w ich macierzystych teatrach albo z sukcesem szukających sobie miejsca w zawodowym życiu. Za wszystkim stoi zaś Małgorzata Pieńkowska, udowadniając, ze zdolna jest do prawdziwego artystycznego ryzyka.

W przypadku „Więzi rodzinnych” owo ryzyko się jednak opłaciło. To przedstawienie byłoby ozdobą repertuaru każdego teatru głównego nurtu. Tylko grać i oglądać!

Jacek Wakar