W Polsce o środowisku gejowskim mówi się szczerze i otwarcie od jakichś 20 lat. Historię polskiej emancypacji homoseksualistów dzieli się na dwa periody. Pierwszy etap przypada na lata 90. XX wieku, choć pierwsze zalążki tkwią w latach 80., kiedy powstawały nieformalne inicjatywy i pisma np. "Filo Express". Słynna milicyjna akcja "Hiacynt", przeprowadzona na zlecenie rządu PRL, polegająca na rejestrowaniu osób podejrzanych o homoseksualizm zaakcentowała problem, że homoseksualizm dla władz PRL był niezręcznym tematem. Upadek PRL-u oraz zniesienie cenzury spowodowały, że w latach 90. homoseksualistom łatwiej było przyznać się do swojej orientacji psychoseksualnej. Mniejszości seksualne w PRL-u były dyskryminowane. Co, kuriozalne oficjalna propaganda PRL-u udawała, że gejów i lesbijek w kraju demokracji ludowej po prostu nie ma. Więc, skąd pochodzą sentymentalne tęsknoty i nostalgie pederastów spotykających się na plaży w Lubiewie?

"Lubiewo" Michała Witkowskiego, które nie stanowi literackiego arcydzieła, narobiło w 2004 roku sporo szumu. Ostra dosadność, rozmaite maniery językowe, mnogość wulgaryzmów i kolokwializmów w sposób bezkompromisowy malują duszną atmosferę prowokacji. Zgadzam się... Pod względem językowym stanowi intrygujące zjawisko. To dobry materiał ukazujący homoseksualizm w aspektach pozalingwistycznych: psychologicznym, kulturowym, a także socjologicznym. Skłania także do refleksji: w jaki sposób mówi się w polszczyźnie o osobach homoseksualnych? Czego dotyczy tabu w odniesieniu do homoseksualizmu? Czy jest to tabu kulturowe, czy językowe? Wichrzycielski portret czasów peerelowskich, w których ciotom żyło się dobrze doczekał się dwóch spektakli w reżyserii Piotra Siekluckiego.

II część inscenizacji powieści Michała Witkowskiego "Lubiewo: Ciotowski bicz", stanowi kontynuację losów pary główych bohaterów: Patrycji i Lukrecji, którzy obierają kurs na gejowską plażę nudystów do Lubiewa koło Międzyzdrojów. Tutaj na wyśnionym brzegu, w grzesznym raju, w krainie rozpusty z łezką w oku wspominają bezpowrotnie minione dobre, łaskawe dla nich czasy. "Nazwa Lubiewo pochodzi od bezdennej lubieży, w której się tu zatracamy"...

Witkowskiego cenię głównie za to, że nie ukrywa się pod kocem sztucznej prowokacji. Nie szuka sojuszników, z szyderczym uśmiechem bawi się językiem, łamiąc estetyczne i obyczajowe tabu. Szokuje i bulwersuje drastyczną prawdą o rzeczywistości.

"Lubiewo: Ciotowski bicz" i Piotr Sieklucki to duet z pozoru wybornie się prezentujący. Aktor i reżyser Piotr Sieklucki, który szczerze przyznaje, że chciałby, aby w Polsce publiczność żywiołowo reagowała, żeby widz mówił: "K***, co to jest?" i wychodził ze spektaklu, tym razem zdeptał wszystko to, co dla człowieka jest sferą intymną, prywatną i delikatną. Czuję się rozczarowana i zażenowana...

Wychodząc z teatru byłam aż nadto przesiąknięta serią przekleństw padających od zbereźników, balansującej nad krawędzią czarnego, niegustownego humoru. "Lubiewo bez cenzury" burzy wszelkie świętości i drażni najczulsze punkty. Nie należy zapominać, że książka była nabalsamowana walorem poznawczym i stanowiła dyskurs medialny wobec homoseksualizmu. Powstanie drugiej części historyjek "PRL- owskich ciot" jest z mojego punktu widzenia farsą z elementami groteski. Ckliwy przekaz o prawie każdej jednostki do miłości ugrzązł w oczywistej oczywistości.

Monika Wojda