5 kwietnia w Teatrze Zagłębie w Sosnowcu odegrany zostanie premierowy spektakl Koń, kobieta i kanarek Tomasza Śpiewaka w reżyserii Remigiusza Brzyka.

Czy można wierzyć historii opowiedzianej przez Głupka z astmą i szpotawą stopą? To on oprowadzać będzie widzów po miasteczku, które leży u podnóża kopalni i w którym rozgrywać się będzie akcja najnowszego spektaklu Koń, kobieta i kanarek. Tytuł sztuki nawiązuje do rozporządzeń, na mocy których w latach pięćdziesiątych wprowadzono w kopalniach zakaz pracy pod ziemią kobiet, koni i kanarków (górnicy łączą te zakazy i zwyczajowo nazywają je 3K). Realizatorzy Tomasz Śpiewak i Remigiusz Brzyk znani z odnoszącego sukcesy Korzeńca wracają do Sosnowca, by opowiedzieć historię patriarchalnej, górniczej rodziny. Nie będzie to przedstawienie ani lokalne, ani historyczne. Używając kostiumu górniczego Śpiewak i Brzyk tworzą współczesną przypowieść o przemocy wobec kobiet i ich (ograniczonym) prawie do przerwania niechcianej ciąży. W przypowieści Tomasza Śpiewaka koń, kobieta i kanarek stają się metaforą rodziny.

    Badania profesor Wandy Mrozek wykazały, że jeszcze w latach 70., w dobie PRL-u, ambicją górnika było zarobić tyle, żeby jego żona nie musiała pracować zawodowo. Negatywną konsekwencją tego stanu rzeczy było pełne uzależnienie żony od poziomu zarobków męża oraz jej problemy bytowe w sytuacjach potencjalnego rozpadu rodziny. Patriarchalna tradycja życia rodzinnego jest charakterystyczna dla Górnego Śląska, ale i w tym regionie ujawniają się tendencje emancypacyjne. We wrześniu 2004 roku większość respondentek prowadzonego przeze mnie badania opinii żon górników uznała, że model idealny to móc pracować zawodowo i zarabiać tyle, ile mąż oraz w tym samym stopniu poświęcać się obowiązkom domowym i rodzicielskim.

    Dr Sławomira Kamińska-Berezowska, Instytut Socjologii Uniwersytetu Śląskiego

    Zapytałem ją kiedyś: Pani Małgosiu, dlaczego nie wejdzie pani do środka? Usłyszałem, że do piwiarni wchodzą tylko Polki. A kto to Polka? Taka, co maluje paznokcie na czerwono, a karmin kładzie na usta. Wtedy zrozumiałem, iloma zakazami i nakazami, symbolicznymi barierami jest ograniczona śląska kobieta.

    Prof. Marek Szczepański