Wieloryb czyli przypadek obiektywny Agnieszki Taborskiej to pozycja trudna do jednoznacznego określenia, podobnie jak niebezpiecznym jest zdefiniowanie surrealizmu raz na zawsze, zamknięcie stale poruszającej się i poszukującej nadrealnej rzeczywistości w jakichś prostych, kardynalnych słowach-opisach czy nakazach.

Zbiór opowiadań, anegdot, momentami nawet poetyckiej prozy historyczki sztuki i romanistki w jednym to książka niedokończona, otwarta, która przesuwa się w stronę życia, wychodzi poza ramy modalne literatury i wchodzi w krąg doświadczania, przeżywania, myślenia, odczuwania, bulwersowania się, zaskakiwania, słowem – w sferę dziania się czytelnika. Ten zaś dzieje się o tyle, o ile pozwala przenikać się spotykającym go sytuacjom, o ile staje wobec nich zadziwiony niczym dziecko, ilekroć wchodzi w rolę przypadku obiektywnego, na którym rzeczywistość przeprowadza swoje surrealistyczne eksperymenty. Wreszcie, ilekroć po prostu jest, a nie jest taki czy taki, robiący to a tamto. Wtedy czas i przestrzeń oraz wszystko to, co w nich się mieści, przenikają zmysły i rozum człowieka i wywołują w nich pierwotne reakcje, czyste, nieskażone teoriami, poglądami, ideologiami.

Proza Taborskiej zrodziła się z ontologicznego spotkania z rzeczywistością, w samym jej jądrze, pozbawionym skorupki realizmu. Do takiego samego wyjścia naprzeciw nadrealnej codzienności autorka zachęca czytającego. I jeśli ten pozwala sobie w trakcie lektury i po niej na luksus zerwania z bezpieczną konwencją szablonowego spojrzenia na świat, to fakt ten należy uznać za niewątpliwy sukces pisarki.

Sądzę, iż dłuższe rozpisywanie się nad formą, a tym bardziej treścią, Wieloryba… porównać można byłoby do rozwodzenia się nad wybornością potrawy, podczas gdy stygnie nam ona na talerzu. Czas, by czytelnicze podniebienia same oceniły, z jaką literaturą mają do czynienia. Ze swej strony mogę zapewnić, że smakosz dobrej prozy nie będzie zawiedziony.