Przeniesieni w okres XVII wiecznej Angli, do momentu kiedy na scenę teatralną zostały wpuszczone kobiety słyszymy: “Kobieta powinna grać za darmo, aktorstwo to powołanie”. Prapremiera sztuki „Stworzenia sceniczne” angielskiej badaczki Anglii elżbietańskiej April de Angelis zagościła dziś na deskach teatru Dramatycznego w Białymstoku, w reżyserii Roberta Czechowskiego.

      Dzięki sztuce „Stworzenia sceniczne” odległość czasowa pomiędzy wiekiem XVII a XIX zaciera się, właściwie jesteśmy świadkami zniknięcia bariery pomiędzy ówczesnością, a współczesnością. Na scenie oglądamy pięć kobiet, których losy połączone są właśnie teatrem i scena.
       Sztuka „Stworzenia sceniczne” karze zweryfikować rzeczywistość, bo oto oglądamy swoisty teatr życia, teatr życia kobiet, w którym poruszane są aktualne kwestie jak: sława, kariera, przemijanie i starość, utrata młodzieńczego piękna i blasku, naiwna miłość, pęd za wygodą, chęć bycia cenioną, słuchaną, a wszystko przeplatane tym co dla kobiet typowe - uczuciami. Nie można pominąć tu odwołania do teatrum mundi, bo wybory kobiet, czasem zapomnienie, przypadek, determinacja, czy odrobina szczęścia mają bezpośrednie odniesienie do realnego życia. Żonglerka emocjami, indywidualność historii każdej z postaci, jak również przechodzenie w płynny sposób od sceny do sceny tworzy wielowymiarowość spektaklu i daje kilka punktów odniesienia. Niewątpliwie jest to sztuka złożona. Postaci w białostockim teatrze kreowane przez: Agnieszkę Możejko-Szekowska Aleksandrę Maj, Dorotę Radomską, Justynę Godlewską-Kruczkowsk, Alicję Dąbrowską, są niezwykle charakterystyczne, nieco nawet przerysowane (co jedynie ułatwia odbiór) tak odmienne i jednocześnie uzupełniające się, że mogły by scalić się w jedną kobietę. Każda z postaci to jednocześnie całość charakterologiczna jak i wycinek kobiecej: psychiki, emocji, zachowań. Oglądamy też rozbity na pięć części, możliwy do poskładania życiorys: od „narodzin” powołania aktorskiego wprost z ulicy, przez sławę, po upadek, pomieszanie zmysłów, śmierć. Całość spektaklu uzupełniana jest doskonale dobraną, celtycką muzyką i świetnie przemyślaną, tworzącą kilka planów scenografią. Pomysł, aby wprowadzić widzów wprost na widownię po oświetlonych świecami krętych schodach pomógł publiczności przeniknąć w świat przedstawiony, tym samym automatycznie go zaakceptowała, co z pewnością ułatwiło odbiór.
        Spektakl oparty momentami o czarny humoru, nie porażał patetyzmem, nie dawał przekonania o wielkiej roli kobiety w świecie, pozwolił na pojawienie się tak skrajnych emocji jak: rozbawienie, zaduma, przerażenie, skłonił też do odnośnie matriarchatu czy feminizmu.
        Czy jest to sztuka o kobietach? Śmiało można zawyrokować, że tak. Czy jest to sztuka dla kobiet? Na pewno od mężczyzn wymaga otwartości i chęci zapytania o rolę kobiety, ale nie można ja nazwać feministyczną, mimo że z pozoru dotyczy jednego z kroków do wyzwolenia. Pomost pomiędzy wiekami jakim jest ta sztuka budzi szereg pytań: gdzie w kobiecie leży prawda, czy jesteśmy jedynie próżnymi „Stworzeniami scenicznymi” do tresowania, czy zawsze musimy być kontrolowane? Jedna z ostatnich kwestii wypowiedzianych przez Doll brzmi:„ one tańczą, my jemy mięso” - to jest właśnie refleksja nad kobiecością, z którą niewątpliwie mamy do czynienia w tym spektaklu.