15 sierpnia: Święto Wojska Polskiego i Matki Boskiej Zielnej. To idealna okazja, by dotknąć żywej historii za pośrednictwem klimatycznego czytadła. Mój wybór padł na "Co radzą zioła? Domowa samopomoc na powszechne dolegliwości" autorstwa Bartosza Jemioły.

Identyfikacja roślin wydaje się być zadaniem mniej skomplikowanym i pracochłonnym niż niegdyś. Biegną prędko z pomocą aplikacje do rozpoznawania rarytasów, które zdobią pola, lasy, łąki, a także nasze ogrody. Św. Hildegarda z Bingen czy św. Albert Wielki odegrali kluczową rolę w propagowaniu wiedzy o ziołach leczniczych. PlantNet, Flora Incognita oraz iNaturalist jeszcze nie mogły wykazać się swoim bystrym "okiem", jeszcze się nie narodziły. Metodą prób i błędów testowano właściwości roślin, a przecież podobny wygląd już prowadził do zgubienia tropu, pomyłka jadalnego zioła z trującym kończyła się tragicznie. Jedno jest pewne - pierwsze fascynacje zielarstwem pojawiły się w najdawniejszych czasach, już człowiek pierwotny zasmakował różnych oblicz roślin. 15 tys. lat temu prehistoryczni ludzie stosowali zioła lecznicze przy schorzeniach takich jak: przeziębienie, czy w celu zmniejszenia krwawienia.

15 sierpnia w Polsce, podczas uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny następuje święcenie ziół, kwiatów oraz zbóż. To ukłon w stronę natury i wyrażenie wdzięczności za dobre plony. W tym dniu w  wielu miejscach organizowane są wydarzenia, które nawiązują do ludowej tradycji, promocji naturalnych obszarów wiejskich i regionalnego rzemiosła oraz kulinariów. We Włoszech tradycja święcenia roślin jest mniej popularna, zestawiając chociażby z rytuałem w Czechach, na Słowacji czy na Ukrainie, gdzie wierni do kościoła przynoszą ziołowy bukiet. Tu mak odgrywa najważniejszą rolę. Obrzęd, łączący wiarę z tradycją rolniczą podkreśla niezwykle istotne znaczenie ziół - od wieków służyły ratowaniu zdrowia, niosąc spokój i ulgę.

Złożę dziś bukiet stworzony przez Bartosza Jemiołę. Nasi przodkowie uważali, że w tym dniu w ziołowej kompozycji muszą znaleźć się takie rośliny jak: mięta, lubczyk, bazylia, rumianek, melisa, nasturcja i rozmaryn. Autor książki "Co radzą zioła? Domowa samopomoc na powszechne dolegliwości" zabiera nas w piękną, pachnącą swojskimi, beztroskimi pejzażami - wycieczkę. Łąka usłana kwiatami, ziołami, zielonymi łodygami i mnogością zastosowań w różnych dolegliwościach, gwarantuje czystą przyjemność i euforyczny stan. Znajdziemy tu znacznie więcej cudów ziołowych. Tradycja tworzenia bukietów nakazywała wiązać od 7 do 77 ziół i zbóż - odniesienie do symboliki biblijnej, oznaczającej doskonałość. Bartosz Jemioła w sposób czytelny i wyczerpujący, na najwyższym poziomie plecie staranne bukiety. Index wskazuje, że autor przyjrzał się uważnie złożoności fotochemicznej naprawdę imponującej gromadzie. Rozdziały dotyczące domowej samopomocy ziołowej są podzielone na dwa filary: "z kuchni" i "co radzą zioła?".

Na początek autor organizuje szybki warsztat. Poznajemy najważniejsze miary niezbędne do przygotowania domowych surowców z ziół oraz wody, tłuszczy i etanolu. Kiedy już zdobędziemy podstawową wiedzę, jak stworzyć "domowe laboratorium ziołowe" wręczone zostaje mocarne zestawienie ziół i roślin przyprawowych w formie przepiśnika z recepturami, za które nasz żołądek będzie wdzięczny. W mojej optyce to wygodny przegląd sprawdzonych rozwiązań. Wędrujemy przez ziołowe mikstury, wyciągi, olejki, miody czy przyprawy, w celu uskutecznienia naturalnej terapii. I tak odkrywamy mieszankę na czkawkę, nalewki przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, eliksir wielozadaniowy, rozgrzewający olej z przypraw i wiele innych środków na dane schorzenie. Traktuję propozycje jako poszerzenie wiedzy, aktualizację i dopisanie w pamięci dodatkowego smaczka, by sięgnąć po niego w sytuacji awaryjnej, zamiast tradycyjnej tabletki przeciwbólowej. Mój ulubiony rozdział to "Zioła do zadań specjalnych". Ogromny plus za przedstawienie czołówki ziół, które mogą mieć znaczącą rolę w łagodzeniu skutków depresji m.in. żeńszeń syberyjski, wąkrotka azjatycka, miłorząb japoński czy ashwagandha.

Tom 1 poradnika nie tylko daje informację, że umiejętność korzystania z dobrodziejstw natury może wyjść nam na zdrowie. Zioła są wyjątkowym darem, przeżywają aktualnie swój renesans i uczą wdzięczności do natury. Nie jest to lektura na jeden wieczór, lecz obszerne kompendium wiedzy zarówno dla tych, stawiających pierwsze kroki w fitoterapii, jak też dla każdego, kto interesuje się naturalnymi metodami wsparcia w domowej apteczce.

📚 Wydawnictwo: @bialywiatr.wydawnictwo

Autorka recenzji: Monika Wojda