Po wydanych kilka miesięcy temu książkach Ołeksandra Irwancia i Andrija Lubki w Biurze Literackim w ramach projektu „Głos Ukrainy” ukazuje się „Powieść o ojczyźnie” Dzwinki Matijasz. To przejmująca opowieść nie tyle o kraju, co o ludziach, a także traktat (językowy, teologiczny i polityczny), ubrany w mistrzowską stylistycznie narrację, wyeksponowaną przez tłumaczenie Bohdana Zadury, brzmiący jeszcze wymowniej w obecnej sytuacji, choć spisany dużo wcześniej.

„Gatunkową przynależność tego utworu dobrze byłoby wziąć w cudzysłów, a ojczyzna, z którą mamy w nim do czynienia, bardziej da się odczytywać metaforycznie jako świat, w którym żyją kobiety, będące bohaterkami prozy Dzwinki Matijasz, niż jako konkretny kraj, państwo czy naród, choć czytając tę książkę, nie ma się wątpliwości, że jej ‚akcja’ rozgrywa się na Ukrainie” – wyjaśnia Bohdan Zadura.

W prozie Matijasz miłość przeplata się ze smutkiem i tęsknotą rozciągniętą między wspomnieniem a marzeniem. „Powieść o ojczyźnie” to książka o tym, że naiwne spojrzenie dziecka odkrywa przed dorosłymi prawdę świata, że tęsknota za miłością może wyssać z człowieka życiodajne soki, a wolność jest niezbędna do życia. Że ojczyzna jest tam, gdzie żyją lub spoczywają najbliżsi, to zapamiętany krajobraz, zapach ogrodu i domu, to miejsce, za którym tęsknimy.

Matijasz portretuje swoje bohaterki – od małej dziewczynki po starą kobietę – za pomocą monologów wewnętrznych, posługując się techniką strumienia świadomości i wprowadzając tym samym do narracji żywioł liryczny. Jednocześnie książka ta jest wyjątkowym studium kobiecości skonstruowanym z miniaturowych, epickich opowieści. „Z jednej strony to bardzo nowoczesna, postmodernistyczna literatura, z drugiej przesycona duchem religijnym i empatią” – uzupełnia Zadura.

Materiały prasowe Biuro Literackie