Tematem rozważań tej publikacji jest psychologia doświadczeń granicznych oraz ich kulturowy obraz. W ramach interdyscyplinarnej refleksji autorzy analizują obraz człowieka jako istoty zarówno świadomej i racjonalnej, jak i irracjonalnej, myślącej symbolicznie i zakorzenionej w wymiarze transkulturowym. Wśród tematów rozważań są takie zagadnienia jak: myślenie mistyczne, numinosum, wychowanie w społeczeństwie cybernetycznym, psychiczne zranienia, misterium tazijji, doświadczenie śmierci, buddyjska perspektywa egzystencji i in. Książka adresowana jest do osób zainteresowanych kryzysowym charakterem ludzkich doświadczeń, granicami świadomości, inicjacjami współczesnej cywilizacji, sposobami transformacji ludzkiego cierpienia.

 

Każda epoka ma swoje typowe sytuacje graniczne, charakterystyczne problemy w relacjach międzyludzkich i sposoby ich rozwiązywania. Ale człowiek oraz jego psychologiczne wyposażenie, wewnętrzna natura, jego potrzeby podstawowe nie uległy istotnej zmianie od tysiącleci. Dzięki kulturowym wzorcom, przekazywanym już od dzieciństwa – poczynając od poznawania przekazów baśni, przez system wychowania i prawo, po wytwory sztuki, mitologię, religię – człowiek uczy się rozumienia sytuacji granicznych. Doświadczając tych sytuacji i znaczenia symboli kulturowych, rozpoznaje swą dojrzałą tożsamość osobistą, społeczną i uniwersalną – archetypową.

 

Z Wprowadzenia
Zenon Waldemar Dudek – specjalista psychiatra, zajmuje się psychoterapią indywidualną, psychologią osobowości i psychologią kultury; autor artykułów, opracowań i książek z zakresu psychologii głębi, zwłaszcza psychologii jungowskiej, oraz psychoterapii i psychologii kultury. Współautor książki Psychologia kultury. Doświadczenia graniczne i transkulturowe (2005; 2008) oraz podręcznika psychoterapii Psychoterapia. Teoria (2005) i Psychoterapia. Szkoły i metody (2011). Współredaktor zbioru tekstów Spotkania z Jungiem (2007). Redaktor naczelny i wydawca ALBO albo. Problemy psychologii i kultury. Autor opracowań psychologii Junga: Jungowska psychologia marzeń sennych (1997; 2007; 2010), Podstawy psychologii Junga (2002; 2006), Psychologia chłopca według Junga (2010), Psychologia integralna Junga (1995; 1996; 2006) oraz artykuły w kwartalniku ALBO albo. Problemy psychologii i kultury.

 

Spis treści
Wprowadzenie: Doświadczenia graniczne – Zenon Waldemar Dudek
Część pierwsza: Świadomość, idee, społeczeństwo
Najpiękniejsza porażka rozumu, czyli teodycea według Leibniza – Mirosław Piróg
Negatywne i afirmatywne pierwiastki myślenia mistycznego – Tadeusz Kobierzycki

Numinosum jako uczucie archetypowe – Kazimierz Pajor
Dzieciństwo w cyberspołeczeństwie abstrakcyjnych wartości – Tomasz Olchanowski

 

Część druga: Transformacje i wartości
Poczucie zranienia jako doświadczenie graniczne – Bogna Szymkiewicz
Zranienie zranionego uzdrowiciela – Sławomir Murawiec
Doświadczenia graniczne Hioba – Zenon Waldemar Dudek
Na granicy Cienia: misterium tazijji – Ewa Machut-Mendecka
Likwidacja szpitala psychiatrycznego w Chełmie Lubelskim – Tadeusz Nasierowski
Doświadczenie śmierci a literatura – Czesław Dziekanowski
Część trzecia: Kultura i natura
Doświadczenia graniczne wojownika – Jerzy Tomasz Bąbel
Bycie poza egzystencją – Jacek Sieradzan
Szamańska moc kobiet i uzdrawianie świata – Tanna Jakubowicz
Historia o rozpustnym Chorezmijczyku i ponętnym oguzyjskim gołowąsie – Paweł Fijałkowski
Spotkania kultur – symbole i archetypy w narracjach – Krystyna Węgłowska-Rzepa